Kolektywizacja

Sytuacja chłopów po 1921 była w zasadzie złotym okresem ich życia. Nigdy już - a raczej do roku 1991 - nie mieli mieć więcej osobistej wolności i swobody, od dawna zresztą takowej już nie czuli. Nie dość, że zyskali nowe grunty, mogli handlować nadwyżkami zboża, to jeszcze zniesiono wewnętrzne paszporty, i chłopstwo mogło w pełni swobodnie poruszać się po terytorium całego państwa rosyjskiego. W dodatku struktury administracji bolszewickiej były jeszcze bardzo słabe, co uwydatniało się na wsi - tam chłopi żyli praktycznie kierowani tylko przez własne pragnienia, bolszewikom nie udało się bardzo długo uzyskać realnego wpływu na wsie - szczególnie na te położone daleko na wschodzie, w oddali od większych miast. Chłopi cieszyli się tą dużą wolnością do przełomu lat dwudziestych i trzydziestych. W roku 1928 bowiem rozpoczęto proces kolektywizacji, będący jednym z najbardziej znamiennych i niosących ze sobą najwięcej konsekwencji przedsięwzięć Rosji radzieckiej. Co prawda początkowo kolektywizacja szła dość powoli, ba, można rzec, że w ogóle jej nie było - w roku 1928 zaledwie 1% gruntów był uprawiany metodą kolektywną. Odsetek ten jednak - na skutek polityki Stalina - miał w bardzo krótkim czasie niebotycznie wzrosnąć.